Mô hình tư duy số 1 | Bản đồ không phải là lãnh thổ có nghĩa là gì ?|InsHat

Mô hình tư duy số 1 | Bản đồ không phải là lãnh thổ có nghĩa là gì ?

2445 InsHat

Ron Johnson vốn là Phó chủ tịch cấp cao phụ trách bộ phận Marketing của Apple. Ông được mệnh danh là "Steve Jobs trong ngành bán lẻ". Từ năm 2000 đến năm 2011, ông đã tự mình tạo ra mô hình thành công của các cửa hàng bán lẻ Apple Store. Nhưng ông đã rời Apple vào năm 2011, và gia nhập cùng ông trùm khổng lồ bán lẻ củaMỹ J.C. Penney, nhưng năm 2012 doanh số bán hàng đã giảm mạnh. Trong quý 4 năm 2012 doanh số bán hàng tại cùng một cửa hàng giảm 32%, và vào ngày 8 tháng 4 năm 2013 ông bị sa thải và thay thế bằng Mike Ullman.

Con người nếu có mô hình tư duy vững mạnh, thì sẽ sử dụng nó trong các lĩnh vực khác nhau, nhưng còn thiếu các bước quan trọng để xác định xem mô hình này có thể áp dụng được hay không. Sự thất bại của Johnson ở J.C. Penney là một ví dụ điển hình. Mô hình tư duy mà ông sử dụng thành công ở Apple được J.C. Penney sử dụng lại nhưng mô hình đó lại thất bại.

Mô hình có to mạnh thế nào cũng có hạn chế.

- The Map is Not the Territory (Bản đồ không phải là lãnh thổ).

Năm 1931 Ở Louisiana Hoa Kỳ một nhà khoa học, nhà triết học Korzybski đã phát biểu một bài luận văn, trong đó có giải thích về mối quan hệ giữa bản đồ và lãnh thổ, nguyên văn như sau:

A. Một bản đồ có thể có cấu trúc tương tự hoặc khác với cấu trúc của lãnh thổ.

B. Hai cấu trúc giống nhau có các logic đặc điểm vị trí giống nhau. Vì vậy nếu trong một bản đồ có tọa độ chính xác, thành phố Dresden được cho là giữa Paris và Warsaw, một mối quan hệ tương tự được tìm thấy trong lãnh thổ thực tế.

C. Một bản đồ thực chất không phải là lãnh thổ.

D. Một bản đồ lý tưởng sẽ chứa bản đồ của bản đồ, hoặc bản đồ chứa nhiều bản đồ nhỏ khác nhau v.v… Chúng ta có thể gọi đặc điểm này là tính tự phản xạ.

C. A map is not the actual territory.

 “Lãnh thổ” được đề cập ở trên là chỉ bản thân của sự vật mà “bản đồ” là chỉ sự nhận biết của con người với sự vật. Nói đơn giản là thế giới hiểu theo cách trừu tượng thì không phải là bản thân của thế giới. Một bản đồ hoàn mỹ phải bao hàm được tất cả các thông tin giống như thực tế. Nhưng nếu có một bản đồ thực sự như vậy thì bản thân bản đồ không còn ý nghĩa gì với con người. Bởi vì nếu copy hoàn toàn một thế giới sẽ không giúp ích gì được cho chúng ta khi tìm hiểu về nó, mà ngược lại còn thêm lượng công việc khổng lồ cho chúng ta.

Làm sao con người hiểu về thế giới?

Sở dĩ bản đồ quan trọng là bởi vì mọi người sử dụng cùng một cách để hiểu thế giới. Đại não của con người thông qua trừu tượng, đơn giản hoá thông tin bên ngoài mà các cơ quan của cơ thể thu được để hiểu về môi trường bên ngoài. Mà quá trình này cũng giống như vẽ bản đồ mặc dù không giống hoàn toàn với thế giới thực tế, nhưng kết cấu logic phần nào đó là giống nhau, như nguyên văn của Korzybski cũng đã đề cập đến ví dụ mối quan hệ giữa Dresden với Paris và Warsaw. 

Để giải quyết vấn đề trong hiện thực, đại não luôn vẽ ra một bản đồ tương đồng với hiện thực sau đó thử hiểu về nó. Quá trình này có thể được hiểu là trừu tượng cũng là một phương pháp duy nhất xử lý các vấn đề phức tạp trong thực tế. Quá trình này xảy ra mọi lúc trong cuộc sống hàng ngày, nhưng cũng chính vì có nhiều trường hợp như vậy con người cũng thành thói quen sau khi gặp phải vấn đề thì lập tức dùng mô hình mà không suy nghĩ xem mô hình này có đúng hay không. Dẫn đến dùng mô hình không thích hợp để giải quyết vấn đề, gây ra có kết quả không như mong đợi. Đoạn mở bài có nhắc đến Ron Johnson đã phạm phải lỗi sai như vậy. 

Các vấn đề thường gặp khi sử dụng mô hình.

Trong thực tế mô hình tư duy thực chất là một loại “bản đồ”, khi sử dụng bản đồ sẽ có vấn đề xảy ra tương tự như vậy trong quá trình sử dụng mô hình cũng không tránh khỏi. Trong phần dưới đây tôi sẽ liệt kê cho các bạn 3 vấn đề thường gặp khi sử dụng mô hình. 

Đánh đồng.

Cách đây không lâu một đoạn video ghi lại cảnh một hành khách người Mỹ cạo râu trên tàu đã được đăng tải lên mạng Internet và bị cư dân mạng chế giễu, trách mắng. Nhưng sau khi biết được sự thật đằng sau mọi người đã cùng chung tay giúp đỡ. Trong cuộc sống chúng ta thường đánh đồng khi bàn về “ lãnh thổ” và “ bản đồ”. Người đàn ông này cạo râu trên tàu là sự thật và cư dân mạng sau khi xem xong trong đầu hiện ra một người không có tố chất, cố ý làm phá vỡ trật tự công cộng, sau đó là hàng loạt những lời chửi rủa. Những cư dân mạng này rõ ràng là chưa nhận thức được ra rằng, cái gọi là không có tố chất này chỉ là sự suy đoán của bản thân, những lời mắng nhiếc này chính là hành động coi sự suy đoán ấy là sự thật.

Thiếu sót thông tin.

Bản đồ là lãnh thổ đã được trừu tượng hoá, cho nên những thông tin quan trọng có thể bị bỏ sót trong quá trình trừu tượng và dẫn đến xuất hiện trường hợp nhầm bản đồ. Ví dụ như khi cảnh sát phá án đầu tiên là phải thu thập thông tin, sau đó mới đưa ra những suy đoán từ thông tin đã có, cho đến khi bắt được hung thủ thật sự. Trong quá trình này nếu như bị sót mất thông tin quan trọng nào đó, thì rất khó có thể bắt được hung thủ về quy án. Trong cuộc sống hiện thực, những thông tin có thể tiếp xúc rất có hạn, lúc này biện pháp tốt nhất là dùng mọi cách đạt được thông tin then chốt, chứ không phải trực tiếp dùng mô hình. 

Hiểu sai.

Muốn sử dụng mô hình tư duy thì đầu tiên chúng ta phải làm là tìm hiểu và học tập. Nhưng rất có thể trong quá trình chúng ta học và hiểu vì một nguyên nhân nào đó mà hiểu sai vấn đề về mô hình, ví dụ như quá phiến diện, thiếu điều kiện… Trường hợp này không thể tránh khỏi, hơn nữa cũng xảy ra thường xuyên. Nhưng tôi cho rằng chỉ có một cách, đó là không ngừng học tập, sau đó tối ưu hoá trong thực tiễn.

When map and terrain differ follow the terrain.

Xung đột giữa lãnh thổ và bản đồ: Khi bản đồ và địa hình khác nhau, hãy theo dõi địa hình. 

Hiểu sâu nhất về khái niệm này có lẽ là Growth hacking công việc của họ là thực hiện marketing thị trường, thường sử dụng trong các công ty mới thành lập, sử dụng tư duy sáng tạo, tư duy mang tính phê bình và thủ pháp thống kê, để nâng cao số lượng tiêu thụ hàng hoá của công ty, nâng cao mục tiêu của khách hàng. Thông qua số liệu thực tế để tìm ra phương pháp và con đường cải tiến sản phẩm, các phương án nhanh chóng đạt được điểm tăng trưởng trong nhiều trường hợp, thường ngược lại với kinh nghiệm mong đợi. 

Kết luận.

Tại sao lại lấy bản đồ không phải là lãnh thổ để học về mô hình tư duy là vì nhắc nhở bản thân phải biết rõ hạn chế của mô hình tư duy, nó không phải là một chìa khoá vạn năng, nó cũng có hạn chế. Chỉ có nhận thức đúng đắn về hạn chế của mô hình tư duy thì mới có thể phát huy được chức năng của bản thân nó, cũng tương tự như vậy chỉ có hiểu biết được hạn chế về tư duy của bản thân mới có động lực và phương hướng cải tiến tư duy.

Đọc xong bài viết hướng dẫn mà bạn vẫn chưa biết làm thế nào để bắt đầu kiếm tiền online thì hãy tham gia kết bạn zalo ngay, sẽ có người giải đáp và chỉ cho bạn nhiều thông tin tài chính hơn.

Similar

Recommend