Charles Ponzi – Ông trùm lừa đảo mô hình Ponzi|InsHat

Charles Ponzi – Ông trùm lừa đảo mô hình Ponzi

5274 InsHat

Chắc hẳn mọi người đều đã nghe qua cái tên mô hình Ponzi. Thủ pháp điển hình nhất của mô hình Ponzi là “Tiền sau bù tiền trước”, tức là trước tiên vẽ một chiếc bánh lớn để thu hút các nhà đầu tư, sau đó sử dụng tiền của những nhà đầu tư mới để chia lợi nhuận cho người đầu tư khác. Làm cho mọi người nghĩ rằng quá trình đầu tư vẫn diễn ra rất suôn sẻ, đợi đến khi số tiền thu về đạt được số tiền mục tiêu, lập tức sẽ bị lừa mất cả chì lần chài. Hôm nay chũng ta sẽ bàn về nguồn gốc của từ “ Mô hình Ponzi”

Charles Ponzi

Charles Ponzi sinh năm 1882 tại Lugo, Ý. Ông ta tự xưng là sinh ra trong một gia đình giàu có, nhưng về sau gia cảnh gặp nạn rơi vào cảnh túng quẫn, nghèo đến mức trong nhà không còn tiền để sống qua ngày, bất đắc dĩ ông ta mới đến công ty bưu chính để làm công kiếm tiền. Sau một thời gian đi làm ổn định, ông ta cũng tích cóp được một ít tiền, và cũng giúp gia đình sống một cuộc sống bình thường. Và ông ta dùng số tiền tiết kiệm được đó đến học tại trường Đại học Rome. Sau khi nhập học, Ponzi quen biết được một nhóm bạn con nhà giàu. Cho nên, ông ta thường xuyên bỏ học, chìm đắm trong quán bar, quán cà phê, nhà hát opera. Nhưng một người nghèo như Ponzi thì làm sao có thể chi trả cho những chi phí cao như vậy. 4 năm sau, ông ta đã dùng hết sạch tất cả số tiền mà ông ta tích cóp được, và bị nhà trường thôi học vì không hoàn thành việc học. 

Lúc này Ponzi đang bất lực thì nghe ngóng được đồng hương ở Lugo đều chọn đi Mỹ để làm ăn, kiếm được rất nhiều tiền rồi về Italy. Ông ta thấy những ngời bạn trở về từ Mỹ như thay đổi thành một người khác vậy, kinh tế trong gia đình cũng được cải thiện rõ rệt. Nhìn thấy những thay đổi như vậy, ông ta cũng rất muốn thử sức, và gia đình ông ta cũng ủng hộ cho ông ta sang Mỹ khám phá. Sau đó ông ta bắt đầu thực hiện kế hoạch theo đuổi “ Giấc mơ Hoa Kỳ”.

Tháng 5 năm 1903, Ponzi 21 tuổi mang theo trong mình giấc mơ phát tài đến với vùng đất Boston. Khi đó trong người ông ta chỉ có 2.5 đô la Mỹ. Trước tiên ông ta học cấp tốc tiếng Anh, đồng thời tìm một công việc làm thêm kiếm tiền trang trải cuộc sống, như rửa bát, thợ sơn, phục vụ nhà hàng. Nhưng đều bị mất việc do lừa dối khách hàng hoặc trộm cắp. Cứ thế cuộc sống làm thêm ở Mỹ tiếp diễn mấy năm liền , và Ponzi nhận ra rằng nếu cứ tiếp tục như vậy thì sẽ không thể nào kiếm được tiền, cho nên ông ta quyết định thay đổi đường đi đến Quebec, Canada thử vận may.

Bởi vì ông ta có thể nói tiếng Anh, Ý và Pháp nên nhanh chóng tìm được một công việc ở một ngân hàng tư nhân mới mở tên là " Zarosi Bank" với vai trò là trợ lý thu ngân. Dịch vụ chính của ngân hàng này là cung cấp dịch vụ cho vay cho một số người nhập cư Ý. Và Ponzi thực sự đã mang lại rất nhiều thành tích cho công ty nên ông ta nhanh chóng được thăng chức lên làm quản lý. Hầu hết những khách hàng vay vốn của Zarosi Bank đều là những người nhập cư Ý như Ponzi. Thực tế, những khách hàng này khả năng trả nợ không cao, hơn nữa dịch vụ vay vốn mua nhà của ngân hàng lại căng thẳng, nên tiền mặt sử dụng linh hoạt của ngân hàng ngày càng ít đi.

Ponzi nhậm chức giám đốc không bao lâu sau đó, ông ta phát hiện ra dường như có một số vấn đề tài chính trong hoạt động cho vay của ngân hàng, và lập tức thông báo cho ngân hàng một cách chủ quan. Lúc này, người sáng lập ngân hàng, Zarosi, đã đứng ra giải quyết. Nhưng Zarosi không có ý định sử dụng lợi nhuận từ đầu tư để cứu ngân hàng, thay vào đó hy vọng sẽ giới thiệu một phương án gửi tiền mới với lãi suất lên đến 6% để thu hút khách hàng mới đến gửi tiết kiệm, với ý đồ muốn tăng tính linh hoạt về vốn cho ngân hàng. Tuy nhiên, phương pháp này không giúp Zarosi giải quyết thành công vấn đề. Số tiền tiết kiệm này của khách hàng mới sau khi được dùng để trả lãi của khách hàng cũ, và chẳng mấy chốc tiền đã không đủ, nên cuối cùng Zarosi đã lấy gần hết tiền của ngân hàng rồi bỏ trốn đi Mexico, sau đó ngân hàng này cũng tuyên bố phá sản.

Kết quả là Ponzi lại bị mất việc, bởi vì bí cách, ông ta đã giả mạo chữ ký một tấm séc của khách hàng, tuy nhiên khi rút tiền mặt, số tiền quá lớn khiến cảnh sát nghi ngờ và tra hỏi ông ta, ông ta bị bắt ngay tại hiện trường và bị tống vào tù, mãi đến năm 1911 mới được trả tự do. Sau khi mãn hạn tù, Ponzi dự định quay lại Mỹ để phát triển, nhưng không may lại dính vào vụ án nhập cư bất hợp pháp nên phải ngồi tù thêm hai năm.

Tuy cuộc sống trong tù không hề dễ dàng nhưng Ponzi quen biết rất nhiều “ông lớn” trong đó, ví dụ như có một doanh nhân phố Wall, Charles Morse, trước đây khi anh ta còn làm kinh doanh, anh ta đã lên rất nhiều kế hoạch lừa đảo. Trong tù anh ta cũng thường xuyên giả bệnh, chơi xấu, sau đó Ponzi và anh ta trở thành bạn tốt và trao đổi một số thông tin về tội lừa đảo.

Trở lại Boston

Sau khi được ra tù, Ponzi quay trở lại Boston, đã trải qua hàng loạt những thất bại, và vòng luẩn quẩn đi làm việc, nhưng ông ta chưa bao giờ từ bỏ hy vọng, và trong khoảng thời gian này, ông cũng gặp được vợ mình, Rose Maria Goneko, vợ ông ta cũng xuất thân từ một gia đình người Ý và là chủ một sạp bán trái cây ở trung tâm Boston. Hai người thuận lợi kết hôn vào năm 1918, trong thời gian này, Ponzi làm việc trong nhiều công ty, đa số là làm về mảng quảng cáo doanh nghiệp hoặc bộ phận marketing, nhưng đều không trụ được bao lâu. Cho nên Ponzi đã nghĩ ra cách khác, nếu đã không thích hợp làm nhân viên, vậy tại sao lại không tự mình làm ông chủ, mở một công ty quảng cáo?

Vì vậy, vào mùa hè năm 1919, Ponzi quyết định mở một công ty quảng cáo nhỏ ở Boston, và đã viết một số lá thư cho những người bạn ở châu  u trước đây, kể cho họ nghe về tình hình hiện tại và lý do anh ấy thành lập một công ty mới. Hi vọng có thể nhận được những đơn hàng đầu tiên từ bạn bè, sau đó từ từ phát triển công ty. Sau vài tuần, ông ta nhận được một bức thư từ Tây Ban Nha, trong thư ngoài việc hỏi về một số nội dung kinh doanh của Ponzi, điều quan trọng là đính kèm theo một phiếu giảm giá trả lời quốc tế. Phiếu phiếu giảm giá trả lời quốc tế này có thể giúp bên kia thanh toán trước cho bưu chính phí trả hàng. Vì mỗi quốc gia khác nhau có mức phí bưu chính và giá trị tiền tệ khác nhau nên phiếu trả hàng quốc tế sẽ giải quyết được vấn đề này, bưu điện của các quốc gia thống nhất với nhau rằng chỉ cần khách hàng có phiếu trả hàng quốc tế này thì có thể ở nước đó đổi lấy một tem thư quốc tế để gửi thư. 

Giá của phiếu giảm giá trả lời quốc tế này được tính theo bưu phí của quốc gia nơi người mua đang ở. Mặc dù giá của từng quốc gia không hoàn toàn thống nhất, nhưng giá của phiếu giảm giá trả lời quốc tế vào thời điểm đó khá hợp với nhu cầu của người dân, cũng là cơ chế đôi bên cùng có lợi. Tất cả các quốc gia thành viên đã tham gia vào Liên minh Bưu chính đều có thể hưởng các dịch vụ tiện lợi như vậy. Tuy nhiên, định giá giữa các quốc gia khác nhau vẫn có sự chênh lệch, cho nên vẫn tạo ra không gian kiếm lời chênh lệch giá, hơn nữa lúc đó là giai đoạn phục hồi sau Chiến tranh thế giới thứ 1, lạm phát tiền tệ nghiêm trọng, dẫn đến sự bất ổn định trong giá trị tiền tệ của các quốc gia, và như vậy sẽ xuất hiện sự chênh lệch khá lớn.  Ponzi phát hiện ra rằng việc mua phiếu giảm giá trả lời quốc tế ở Tây Ban Nha có thể được mua với giá bằng 1/6 ở Hoa Kỳ. Vậy nếu như tận dụng sự chênh lệch giá này để kiếm lời chênh lệch giá thì cũng là một con số lợi nhuận không hề nhỏ.

Trải nghiệm kiếm tiền đầu tiên

Vì vậy mà Ponzi bắt đầu lên kế hoạch kinh doanh kiếm lời chênh lệch giá quy mô lớn. Ông ta dự tính sẽ chuyển toàn bộ số tiền trong tay sang tiền tệ Peseta của Tây Ban Nha, vì lúc đó chưa có Euro, sau đó mua một số lượng lớn phiếu giảm giá trả lời quốc tế ở Tây Ban Nha, rồi đem những phiếu giảm giá trả lời quốc tế giá thấp này gửi qua Mỹ, tất cả chuyển thành tem địa phương ở Mỹ, cuối cùng đem bán những con tem này và lấy tiền mặt.

Sau khi lên ý tưởng, bước đầu tiên là phải gây quỹ trước, vì vậy trước tiên ông ta đã vay tiền từ ngân hàng, nhưng không có ngân hàng nào sẵn sàng cho ông ta vay tiền, vì vậy Ponzi phải chuyển đổi mục tiêu của mình là thành lập một công ty cổ phần hữu hạn để huy động vốn, ngoài ra ông ta còn thuyết phục một vài người bạn có quan hệ tốt tham gia đầu tư. Ponzi hứa rằng trong vòng 90 ngày thì số tiền đầu tư này của họ sẽ được tăng gấp đôi, và tin tức này đã dần dần lan truyền.

Khách hàng mà Ponzi chủ yếu nhắm đến là một số cộng đồng nhập cư ở phía bắc Boston. Vào thời điểm đó, lãi suất tiền gửi của ngân hàng là khoảng 5% mỗi năm, khá tốt so với hiện tại chỉ 1%, nhưng so với lợi nhuận gấp đôi mà Ponzi đưa ra thì khoảng cách khá lớn. Vì vậy nhiều người đã lấy tiền để đầu tư vào công ty của Ponzi. Mặc dù những người trong cộng đồng nhập cư này thường có thu nhập thấp, nhưng vẫn có người nghi hoặc liệu có thực sự kiếm được nhiều tiền như vậy hay không, Ponzi đã rất tự tin và đảm bảo với họ rằng, phiếu giảm giá trả lời quốc tế này sẽ mang lại cơ hội kinh doanh không giới hạn, thậm chí có những nhà đầu tư còn đích thân ra tay nói giúp ông ta “ Khoản đầu tư này là rất đáng, như tôi đầu tư 1250 đô la Mỹ, và tôi đã nhận được 750 đô la Mỹ tiền lãi!”Nghe như vậy, ai cũng tin rằng Ponzi sẽ hái ra tiền cho họ. Trong vòng vài ngày, tiền của Ponzi bắt đầu đổ về liên tục, thậm chí ông ta còn thuê thêm 6 nhân viên để hỗ trợ thu tiền, có vẻ như giấc mơ làm giàu lần này của Ponzi thực sự không còn xa vời nữa.

Thành lập công ty giao dịch chứng khoán

Ponzi không ngừng nhận được những khoản tiền đầu tư, và ông ta cũng đi xem mua nhà khắp nơi, bắt đầu hưởng thụ một cuộc sống giàu có mà trước đây chưa từng được sống.Và ông ta quyết định sẽ mở rộng cơ hội kinh doanh này, cho nên vào tháng 1 năm 1920, ông ta mở một công ty “ Công ty giao dịch chứng khoán”. Cái tên này nghe rất giống với Uỷ ban giao dịch chứng khoán Mỹ, nhưng Uỷ ban giao dịch chứng khoán Mỹ mãi đến năm 1934 mới thành lập. Cho nên không phải là ông ta mượn danh của họ để PR công ty của mình lừa khách hàng, đây chỉ là một sự trùng hợp mà thôi. Rất nhanh sau đó ông ta đã tìm được một văn phòng thích hợp, và bắt đầu dự án đầu tư mới của mình. Vì mọi người đều có kinh nghiệm hợp tác với Ponzi và cũng kiếm được tiền, nên lần này họ vẫn tiếp tục đầu tư cho ông ta, hơn nữa còn mở rộng quảng cáo cho dự án này, thậm chí thị trường còn mở rộng đến tận New England với New Jersey, dự định sẽ thu hút thêm nhiều người đầu tư vào dự án này. Trong giai đoạn này, những người đầu tư đã kiếm được không ít lợi nhuận, với hiệu suất như vậy càng là động lực cho những người mới tham gia đầu tư.

Sau nửa năm, tổng số tiền đầu tư mà Ponzi nhận được là 33.000.000 đô la Mỹ. Ông ta đã gửi toàn bộ số tiền này ở Ngân hàng ủy thác Hannover (Hannover Trust Bank) tại Boston, sau đó đã cùng với một số người bạn mua cổ phần của ngân hàng này, ho vọng một ngày nào đó khi ông ta gửi được một số tiền khổng lồ có thể kiểm soát ngân hàng này, và hơn thế nữa là ông ta muốn làm chủ của ngân hàng này. Lại thêm một tháng nữa, Ponzi sử dụng kế hoạch đầu tư này kêu gọi được khoản đầu tư lên đến hàng chục triệu đô la Mỹ, những nhà đầu tư nghĩ mọi cách để gom tiền đầu tư cho Ponzi, có người thậm chí còn bán cả nhà, lấy tiền tiết kiệm cả một đời để đầu tư, và cũng có người ngay cả lãi cũng không muốn lấy, tiếp tục đầu tư để tiền sinh tiền.

Lúc này, Ponzi thành lập thêm chi nhánh ở Maine và New Jersey để tiếp tục thu hút vốn đầu tư. Kế hoạch ban đầu của Ponzi là nhắm vào đối tượng khách hàng là dân nhập cư, nhưng sau khi tin tức đầu tư được lan truyền rộng rãi, rất nhiều người giàu có cũng gia nhập vào đội của Ponzi. Trong thời kì hoàng kim của ông ta, có khoảng 3/4 cảnh sát ở Boston đã đầu tư vào kế hoạch này. Nhưng số tiền đã quá lớn rồi, liệu còn có thể dựa vào phiếu giảm giá trả lời quốc tế này được không? Ban đầu cũng có người hoài nghi, nhưng khi cầm trong tay tiền lãi, hầu hết mọi người đều nhắm mắt cho qua vấn đề này, dù sao thì cũng có tiền để kiếm, cũng chẳng ai quan tâm ông ta làm gì.

Thực ra công ty của Ponzi luôn ở trạng thái lỗ vốn, lãi của khách đầu tư cũ đều là lấy từ số tiền đầu tư của khách hàng mới bù vào. Cho nên nếu như muốn duy trì quá trình hoạt động như vậy thì phải không ngừng có khách hàng mới đầu tư.

Thị trường nghi ngờ cao độ

Sự trỗi dậy nhanh chóng của Ponzi gây ra nhiều chú ý của người khác, thực ra có rất nhiều chuyên gia tài chính không hề tin rằng công ty của Ponzi có kiếm được tiền, vào tháng 7 năm 1920, báo Boston Post đã xuất bản một bài báo cáo chỉ ra công ty của Ponzi thực chất không hề có năng lực tài chính lớn như vậy, cho dù bạn có bán tất cả phiếu mua hàng giảm giá cho ông ta thì cũng không thể nào thực hiện được lời hứa của ông ta với khách hàng. Trong số. những người đầu tư cũng có ít nhiều người biết đây là một vụ lừa đảo, nhưng trò chơi tiền bạc này là bắt cái người cuối cùng, cho nên mọi người đều có tâm lý cho rằng bản thân không phải là người đặc biệt này. Trong bài báo cáo này cũng chỉ ra rằng, những người thật sự bị lừa bây giờ mới biết mình bị lừa, còn những người mà ban đầu biết chân tướng sự việc cũng chỉ là biết rằng màn trò chơi này sắp kết thúc. Cho nên mọi người lũ lượt đến Hannover Trust Bank rút lui khỏi kế hoạch đầu tư này và đòi lấy lại tiền vốn của mình.

Ponzi sau khi nghe xong tin này thì tức giận đùng đùng. Ông ta tố cáo báo Boston Post tội phỉ báng, nhưng không ngờ rằng, Ponzi không những thắng kiện mà còn nhận về 50.000 đô la Mỹ tiền bồi thường. Lần thắng kiện này đã giúp cho Ponzi như hổ được mọc thêm cánh, và xoa dịu những người đầu tư rằng không nên tin vào bài báo của Boston Post, hơn nữa không phải là mọi người đều đã nhận được tiền lãi rồi sao? Và còn nói trong tay hiện có một kế hoạch đầu tư tốt hơn, dự kiến tiền lãi nhận được còn cao hơn cả phiếu giảm giá trả lời quốc tế. Cho nên khi tin này vừa lan ra, mọi người lại không muốn rút lui nữa, mà Ponzi lại nhận về được mấy chục ngàn đô la Mỹ tiền đầu tư.

Nhưng những làn sóng phản đối Ponzi ngày càng nhiều, có một đại lý đồ nội thất ở Boston, chỉ ra rằng họ đã bán một bộ đồ nội thất cao cấp cho Ponzi,  lúc đó ông ta lại nói ông ta không đủ tiền để trả, nhưng tiền kiếm được nhiều như vậy chẳng lẽ không đủ để trả? Sau đó Ponzi vẫn không trả tiền cho họ. Cho nên sau khi đại lý đồ nội thất này tố cáo Ponzi, đã khiến các nhà đầu tư nghi ngờ quá khứ của Ponzi, một người vô danh người Ý này rốt cuộc làm sao có thể trở thành một người giàu có? Phương pháp đầu tư của ông ta có thực sự đáng tin cậy hay không?

Vào ngày 24 tháng 7 năm 1920, Boston Post lại xuất bản một bài báo cáo khác, miêu tả cách Ponzi làm giàu trong một khoảng thời gian ngắn như thế nào, đồng thời cũng chỉ ra thực ra ông ta đang nợ một số tiền mấy triệu đô la Mỹ, hơn nữa tại sao ông ta lại đem toàn bộ số tiền gửi vào một ngân hàng có 5% lãi suất/ năm, nhưng tuyên bố với mọi người rằng ông ta có năng lực trong vòng 90 ngày có thể giúp nhà đầu tư nhận được lợi nhuận hơn 50%.

Rút lui tập thể

Sau hai ngày, tức là ngày 26 tháng 07, khi mà Ponzi đến văn phòng làm việc, một cảnh tưởng đã doạ cho ông ta sợ khiếp đó là một hàng dài xếp từ cổng toà nhà văn phòng đến ngã rẽ đường phía xa. Những người này đã không còn tin tưởng vào Ponzi nữa, họ đến để rút lui khỏi kế hoạch đầu tư và đòi lại tiền đầu tư của họ. Cảnh tượng khoa trương này đã làm chú ý đến nhà chức trách, họ yêu cầu Ponzi không được nhận thêm khách hàng mới, và bắt đầu tiến hành kiểm tra sổ kế toán của công ty.

Cùng ngày Boston Post đã xuất bản ra một loạt các báo cáo chuyên đề, chỉ ra hoạt động đầu tư của Ponzi có lỗ hổng vô cùng lớn. Toà báo đồng thời cũng liên lạc với phóng viên tài chính của công ty Dow Jones -  Clarence Barron, đến để điều tra về kế hoạch đầu tư này. Sau đó Barron nói rằng, nếu như phiếu giảm giá trả lời quốc tế của Ponzi là khả thi, thì phải mua 1 tỷ 6 tờ phiếu mới thực hiện được lời hứa với nhà đầu tư. Nhưng trên thị trường, số phiếu lưu hành chỉ có 27000 phiếu mà thôi. Như vậy rõ ràng đây là một kế hoạch lừa đảo.

Và Tổng cũ bưu chính Hoa Kỳ cũng chỉ ra, từ đầu đến cuối không hề có ghi chép nào ghi lại một giao dịch với số lượng lớn mua bán phiếu giảm giá trả lời quốc tế như vậy. Tuy có sự tồn tại chênh lệch giá trong phiếu giảm giá trả lời quốc tế, nhưng nguyên khoản phải xử lý giá thành và quản lý những giao dịch này thì không còn một chút lợi nhuận nào nữa cả.

Ngay sau khi tờ báo này của báo Boston Post xuất bản và thông tin tạm ngừng kinh doanh phát tán, một lần nữa làm cho các nhà đầu tư hoang mang lo sợ. Con đường bên ngoài toà nhà văn phòng lại đông kín người. Nhưng ông ta vẫn rất bình tĩnh, muốn chấm dứt một cuộc chiến tâm lý với chính quyền, tuyên bố rằng ông ta mua những phiếu giảm giá trả lời quốc tế này thông qua nhiều kênh, thậm chí ông ta còn nói, nếu như chính phủ Mỹ tìm ra thì hẵng đến tố cáo ông ta. Một mặt khác, Ponzi đã phân phát sandwich và cà phê cho những người đầu tư đang xếp hàng, và rất phong độ nói rằng ưu tiên phụ nữ đổi trước. Ông ta biểu hiện ra một thần thái rất thư thả như không có gì xảy ra, còn để cho những người muốn rút lui khỏi kế hoạch đầu tư có thể lấy được tiền và rời đi. Sau đó xoa dịu dân chúng không cần phải lo lắng những vấn đề này, sau đó người dân dần dần rời khỏi hiện trường.

Người tố giác

Để xoa dịu sự bất an của các nhà đầu tư Ponzi bắt buộc phải công bố những tin tức có lợi về công ty. Ông ta liền thuê một chuyên gia về quan hệ xã hội, William McMaster, nhưng trong khi William tìm hiểu về cơ chế vận hành của công ty Ponzi, anh ấy đã phát hiện ra phương thức hoạt động của Ponzi có khuyết điểm rất lớn, và còn miêu tả Ponzi là một tên ngớ ngẩn về tài chính. 

Vào cuối tháng 7, William phát hiện ra một số giấy tờ có thể chứng minh tội trạng của Ponzi, cuối cùng anh ấy đã đăng một bài viết vạch tội Ponzi trên báo vào ngày 02 tháng 08. Và bài viết này một lần nữa lại dậy lên làn sóng muốn rút vốn đầu tư của khách hàng, sự việc này đã tạo nên những uy hiếp không hề nhỏ cho các ngân hàng ở Boston, bởi vì trong tay Ponzi đang nắm giữ quá nhiều tiền vốn, và ông ta cũng có quá nhiều quyền hạn ở ngân hàng.

Trong báo cáo đánh giá vào ngày 9 tháng 8, người ta chỉ ra rằng do quá nhiều nhà đầu tư muốn rút tiền ra, và ngân hàng Uỷ thác Hannover, nơi Ponzi đã gửi một số tiền lớn, gần như đã bị rút hết tiền, và kết quả đánh giá về công ty kinh doanh chứng khoán của ông ta cũng được công bố, người ta thống kê ra rằng Ponzi nợ tổng cộng 7 triệu đô la Mỹ, nếu tính cả lạm phát thì tương đương với 97 triệu đô la Mỹ ngày nay. 

Ngày 11 tháng 8, Boston lại đăng một bài báo khác tiết lộ thân phận của Ponzi, bao gồm ông ta sinh ra ở Ý, và đã từng có tiền án lừa đảo trong số những di dân Ý, vì làm giả chữ ký trên chi phiếu nên bị vào tù, và nhiều tội danh khác. Chiều cùng ngày, để ngăn chặn tình trạng Ponzi sẽ rút hết tiền, cơ quan tài chính đã ngay lập tức ra lệnh đóng cửa Hannover Trust Bank. Sáng ngày hôm sau, Ponzi cuối cùng cũng đến Chính phủ Liên bang đầu thú, và ngay lập tức bị tố cáo tội trộm cắp nghiêm trọng và lợi dụng thư tín lừa đảo. Nhưng Ponzi lại nới với công chúng rằng, bởi vì chính những người có tiền luôn gây ra rắc rối cho ông ta, và vì ông ta muốn cho mọi người cơ hội kiếm tiền mới bị người khác ghen ăn tức ở, khiến cho ông ta rơi vào tình cảnh này.

Cuối cùng, Ponzi đã bị cáo buộc phạm phải điều 86 về tội lừa đảo qua thư tín. Ngày 01 tháng 11 năm 1920, ông ta thừa nhận một trong số các tội đó, bị Chính phủ Liên bang phán quyết 5 năm tù. Trong quá trình tố cáo Ponzi, ngoài Hannover Trust Bank bị đóng cửa, còn liên luỵ đến năm ngân hàng khác cũng bị đóng. Tiền đầu tư của mọi người hầu như không thể rút về được, tổng tổn thất lên tới 20.000.000 đô la Mỹ, tương đương với hơn 2 tỷ 6 đô la Mỹ ngày nay. Còn phiếu giảm giá trả lời quốc tế như bên trên có nhắc tới, Ponzi thực sự có từng giao dịch, nhưng từ đầu đến cuối chỉ có 61 đô la Mỹ mà thôi.

Giai đoạn cuối đời của Ponzi

Ponzi được tạm tha sau khi thụ án 3 năm rưỡi, sau đó ông ta đến Florida, có ý đồ sẽ lấy tên giả để bán một mảnh đất đầm lầy, tích luỹ vốn mới. Nhưng không lâu sau đó ông ta lại bị bắt vì tội lừa đảo. Nhưng trong thời gian đợi thông báo của toà án, ông ta đã bỏ trốn sang Texas và làm thuỷ thủ trên một con tàu chở hàng của Ý, cuối cùng ông ta bị bắt ở New Orleans và bị đưa đến Massachusetts để thụ án.

Đến năm 1934 ông ta lại được thả ra, nhưng chính phủ Mỹ đã trực tiếp đưa ông ta trả về Ý. Còn về vợ của ông ta Rose, trong thời gian dài bị dư luận chèn ép, và luôn nói rằng Rose đang cất giấu khoản tiền ăn cắp của chồng, nhưng thực chất chính Rose cũng là người bị hại. Cô ấy và bạn bè người thân của cô ấy cũng đã đầu tư 16000 đô la Mỹ trong kế hoạch đầu tư đó, cuối cùng cô ấy và Ponzi ly hôn kết thúc mối quan hệ vợ chồng.

Sau khi trở về Ý, cuộc sống của Ponzi rất ảm đạm. Nghe nói anh làm việc cho một hãng hàng không giữa Ý và Brazil, nhưng hãng hàng không này đã phá sản trong Thế chiến thứ 2. Ponzi thất nghiệp lúc này để mưu sinh kiếm sống, ông ta đã lựa chọn đi dạy tiếng Anh và tiếng Pháp, sau đó làm thông dịch viên cho một công ty nhập khẩu của Ý, và mất năm 1949. Khi ra đi, ông ta chỉ có 75 đô la tiền mặt.

Kết luận

Câu chuyện của Ponzi đã tốn rất nhiều giấy bút của báo giới, trở thành một sự kiện quá quen thuộc với mọi người. Có thể không phải là người sớm nhất nhưng là người nổi tiếng nhất, cho nên về sau nếu có vụ án lừa đảo tương tự như vậy, người ta thường gọi là “mô hình lừa đảo Ponzi, Ponzi scheme ”. Nếu như bạn muốn đầu tư kiếm tiền thì bạn nên tìm hiểu kỹ công ty hoặc dự án mà mình đầu tư, đừng để những người kinh doanh dắt mũi bạn. Luôn duy trì năng lực quan sát nhạy bén, phát hiện động thái bất thường lập tức rút vốn. Tuy nhiên trong mô hình lừa đảo này, dù ít dù nhiều cũng có những nhà đầu tư đã phát hiện ra điều bất thường. Nhưng họ lại giữ tâm lý là người may mắn, hi vọng bản thân sẽ không phải là người đen đủi nhất, chỉ cần suy nghĩ cho bản thân đến lúc cần thì nhanh chóng rút lui, và cho rằng chỉ cần có tiền rút mới là điều quan trọng, nhưng đây lại chính là nguyên nhân dẫn đến bi kịch.

Cuối cùng tôi muốn nhắc nhở các bạn đọc, nếu như có ai đó tự nhiên lôi kéo bạn vào một phi vụ đầu tư mà nói ba hoa thiên địa, dường như đây là cơ hội duy nhất trong cuộc đời bạn để bạn trở nên tự do giàu có. Thì lúc này bạn nên cảnh giác, và cũng đừng có thái độ thật may mắn, cảm thấy nếu tình hình không tốt thì mình sẽ lập tức rút lui. Thông thường đợi đến lúc bạn phát hiện ra bất thường thì tiền của bạn đã bị cuỗm sạch hết rồi.

Đọc xong bài viết hướng dẫn mà bạn vẫn chưa biết làm thế nào để bắt đầu kiếm tiền online thì hãy tham gia kết bạn zalo ngay, sẽ có người giải đáp và chỉ cho bạn nhiều thông tin tài chính hơn.

Similar

Recommend