Bạn bị thao túng bởi dữ liệu lớn + tâm lý học như thế nào? | Vụ bê bối trên Facebook|InsHat

Bạn bị thao túng bởi dữ liệu lớn + tâm lý học như thế nào? | Vụ bê bối trên Facebook

2518 InsHat

Chúng ta tương tác với điện thoại di động, máy tính, Siri và các thiết bị thông minh trong nhà hàng trăm lần mỗi ngày. Mỗi lần bạn ấn thích và chi tiêu, mỗi lần bạn xem phim, đều sẽ được ghi lại một cách chính xác. Trong khi chúng ta đang tận hưởng những tiện ích do thế giới trực tuyến mang lại thì bạn đang từ bỏ một thứ quan trọng, đó là dữ liệu. 

Dữ liệu

Dữ liệu tuyệt vời đến mức nào? Ví dụ: nếu hôm nay bạn vừa kết hôn, thì ngày mai bạn có thể sẽ thấy những quảng cáo về xe đẩy cho trẻ. Khi vừa kết thúc khóa học nhiếp ảnh, ngày mai những đoạn quảng cáo về việc tặng máy ảnh và ống kính sẽ xuất hiện trước mắt bạn, những cung bậc cảm xúc khi tâm trạng không vui sẽ được đăng tải trên blog cá nhân của bạn. Đây vẫn là những ứng dụng tương đối thô sơ. Dữ liệu lớn thực sự không gây tiếng ồn. Nó có thể ảnh hưởng đến hành vi của chúng ta theo nhiều cách tinh vi khác nhau, thậm chí cả cuộc bầu cử tổng thống. Và khi tất cả những điều này xảy ra, chúng ta không hề hay biết, điều này chắc chắn không phải là điều đáng báo động. Cách đây một thời gian vụ rò rỉ dữ liệu Facebook đã gây ra rất nhiều ồn ào, và ngay cả người sáng lập Mark Elliot Zuckerberg cũng bị nghi ngờ và nhận sự tra hỏi.

Thông thường chúng ta ít chú ý đến dữ liệu, và cũng không biết cách kết hợp các vũ khí tâm lý như thế nào để thay đổi thế giới.

Bầu cử dữ liệu lớn

Chúng ta cùng bắt đầu về những gì đã xảy ra từ công ty SCL, công ty này được thành lập vào năm 1990 và là một công ty chuyên tư vấn tâm lý chiến tranh. Từng giúp quân đội Mỹ và Anh, tham gia các cuộc chiến ở Afghanistan và Iraq. Cái gọi là tư vấn tâm lý chiến tranh là hy vọng dùng tâm lý để tác động đến chiến trường, thuật ngữ chuyên môn là “Psyop”. Ví dụ, làm thế nào để thuyết phục trẻ em Hồi giáo không gia nhập tổ chức Al Qaeda, hoặc làm thế nào để thuyết phục một ngôi làng đầu hàng. Nếu chiến lược này thực sự có thể ảnh hưởng đến hành vi của mọi người bằng cách thay đổi tâm lý của họ, thì có một nơi mà họ có thể đóng một vai trò lớn hơn, đó là bầu cử.

Mỗi quốc gia đều có bầu cử, với nhiều quỹ và con người, SCL có thể kiếm được một khoản tiền lớn. Thế là SCL trở thành một nhà tư vấn chính trị và bắt đầu thâm nhập vào các cuộc bầu cử của nhiều nước như Argentina, Trinidad và Tobago, Thái Lan, Ấn Độ, Malaysia, Italia, v…v… Các cuộc tổng tuyển cử của các nước này đều có SCL trà trộn vào. Những phương pháp này vẫn là cách chơi ban đầu của SCL, vì lúc đó chưa có dữ liệu lớn. Cho đến năm 2013, họ mới thấy một bài báo như vậy. Bài báo được viết bởi một giáo sư từ Đại học Cambridge và các sinh viên của ông. Họ có thể sử dụng ứng dụng (App) của bên thứ ba này và đưa lên Facebook để người dùng làm bảng câu hỏi. Nếu mục đích của bạn là nghiên cứu, bạn có thể thu thập dữ liệu người dùng theo ý muốn từ Facebook.

Vì vậy, hai người họ đã thu thập 58.000 dữ liệu người dùng trong sáu năm. Sau khi nghiên cứu những dữ liệu này, họ rất ngạc nhiên khi thấy rằng thông tin về những lượt thích, nhận xét và chuyển tiếp đơn giản này lại có thể phản ánh những đặc điểm tuyệt vời của người dùng. Ví dụ: bạn có thể xác định xu hướng tình dục của mình với tỷ lệ chính xác là 88%, xác định chủng tộc của bạn với tỷ lệ chính xác là 95%, xác định đảng phái mà bạn ủng hộ với tỷ lệ chính xác là 85% và tất nhiên còn có rất nhiều đặc điểm tính cách khác của bạn nữa. SCL đã sáng mắt ra sau khi nhìn thấy dòng tin tức này. Facebook có hàng trăm triệu người dùng trên khắp thế giới, nếu lấy tất cả những dữ liệu này, bạn có thể biết những người dùng này ủng hộ đảng phái nào, đồng thời cũng biết được tính cách của anh ta ra sao, kết hợp với công nghệ chiến tranh tâm lý nhiều năm có thể ảnh hưởng trực tiếp đến các cuộc bầu cử của quốc gia. Đây vô tình lại trở thành cơ hội kinh doanh với tiềm năng rất lớn, vì vậy SCL đã lập tức thành lập công ty con là Cambridge Analytica, trong tương lai tên tuổi công ty này sẽ trở nên nổi tiếng trên toàn thế giới. CA chủ yếu tìm kiếm lợi ích thương mại, và suy nghĩ của nó cũng rất đơn giản.

CA đã thao túng cuộc bầu cử như thế nào

Lấy dữ liệu

CA đã tìm gặp giáo sư phát biểu bài báo và yêu cầu giáo sư hỗ trợ cung cấp dữ liệu để làm thủ tục cấp vốn cho anh ta, nhưng vị giáo sư này rất chuyên nghiệp, ông biết CA chắc chắn phải có âm mưu với dữ liệu này nên ông dứt khoát từ chối. Đáng tiếc là mặc dù bị giáo sư từ chối nhưng một số người vẫn chấp nhận yêu cầu của CA. Đó là Aleksandr Kogan, trợ lý nghiên cứu tại Đại học Cambridge, anh rất háo hức nghiên cứu kết quả và khi nắm bắt được cơ hội tốt này, anh đã đồng ý tiết lộ cho họ. Vì vậy, anh đã làm theo những gì giáo sư đã làm và tạo ra một ứng dụng mới và đổi tên nó thành “Đây là cuộc sống kỹ thuật số của bạn”.

Sử dụng ứng dụng mới này để gửi bảng câu hỏi cho mọi người trên Facebook. Bảng câu hỏi này là phiên bản cải tiến của bảng câu hỏi được thiết kế bởi giáo sư trước đó. Có tổng cộng 120 câu hỏi, tuy có nhiều lựa chọn nhưng chỉ cần bạn hoàn thành bảng câu hỏi là có thể nhận được phần thưởng từ 2-4 đô la Mỹ (45-910.000 VND). Sau chuỗi hoạt động này, ông nhận thấy rằng không chỉ dữ liệu của riêng người dùng có thể được thu thập mà còn có thể thu thập được cả dữ liệu bạn bè của người dùng. Trong vòng vài tháng, anh ấy đã gửi 270.000 bảng câu hỏi và thu thập dữ liệu người dùng của 50 triệu người. Bằng cách này, một ứng dụng nhỏ đã trở thành người khơi mào cho vụ rò rỉ dữ liệu lan rộng nhất, và tất nhiên những điều này mãi về sau này mới được tiết lộ.

Phân tích dữ liệu

Anh ấy có thể đánh giá bạn là người như thế nào bằng cách xem xét sở thích của bạn. Giả sử bạn thường nhấn nút like cho các phân tích lý thuyết của một số bài báo khoa học thì khả năng cao bạn là người có tư duy logic mạnh và chỉ số IQ cao. Nếu bạn hay ấn like một số tin đồn giải trí hoặc tin tức mua sắm trực tuyến suốt ngày, bạn có khả năng là một người làm công ăn lương bình thường. Trong quá trình nghiên cứu của họ còn phát hiện ra một hiện tượng rất thú vị, những người ấn like thích Hello Kitty thì rất có thể là người có cảm xúc hướng ngoại ổn định và có tinh thần trách nhiệm. Người này có xu hướng ủng hộ dân chủ. Có thể là người theo đạo thiên chúa và là một thanh niên. Kết quả nghiên cứu kiểu này có phải là vừa thần kỳ lại vừa đáng sợ không? CA đã sử dụng phân tích của giáo sư và đồng thời cải tiến dữ liệu người dùng của Facebook, từ đó hình thành bộ “Phân tích tính cách năm chiều” (OCEAN) của họ. Thông qua phương pháp này, có thể thu được đặc điểm tính cách của bạn từ năm góc độ khác nhau. Giám đốc điều hành của CA cũng rất hung hăng, trong một bài phát biểu, ông nói rằng dữ liệu của CA có thể dự đoán chính xác đặc điểm tính cách của mỗi người Mỹ trưởng thành.

Thay đổi hành vi

Sau đó CA thành công trà trộn vào sự kiện bầu cử lớn nhất thế giới đó là cuộc tổng tuyển cử Mỹ và tham gia cùng tổ bầu cử của Donald John Trump, họ thay đổi hành vi để tác động đến kết quả bầu cử. Tại sao lại nói đây là điều mà CA làm tốt nhất? Hãy nói về công ty mẹ SCL. SCL luôn sử dụng các chiến lược tâm lý để tác động đến các cuộc bầu cử. Theo trường hợp thành công trước đây “Cuộc bầu cử Trinidad và Tobago”, phe Trinidad và Tobago chủ yếu là đảng UNC và đảng PNM. Vào thời điểm đó, SCL đang tham gia tư vấn bầu cử cho các đảng UNC. Sau một loạt phân tích, họ quyết định bắt đầu với những người trẻ tuổi như một điểm đột phá và tổ chức một sự kiện mang tên “Do So”, nó có nghĩa đại khái là “đừng bỏ phiếu” và thuyết phục mọi người không bỏ phiếu.

Một làn sóng nổi loạn đã hình thành trong giới trẻ, và với một cử chỉ rất dễ thấy, nó sẽ được lan truyền sau một cái vuốt tay. Mối liên hệ giữa các hoạt động như vậy và các cuộc bầu cử là gì? Sự khôn khéo của CA nằm ở đây. Họ chia thành hai phe. Người lớn trong số họ sẽ không bỏ phiếu vì các hoạt động trên mạng xã hội. Những người trẻ tuổi thì khác vì họ rất nổi loạn, vì vậy họ dễ bị ảnh hưởng bởi mạng xã hội truyền thông. Tại thời điểm này, vấn đề là đảng PNM là người Mỹ gốc Phi và thường không quan tâm đến lựa chọn của trẻ em. Việc chúng có muốn bỏ phiếu hay không cũng không quan trọng. Đảng UNC là người Ấn Độ và bị gia đình kiểm soát rất nghiêm khắc, tuy có tham gia các hoạt động trên mạng xã hội nhưng chúng vẫn phải bỏ phiếu cùng gia đình. Kết quả cuối cùng có thể hình dung được đó là Đảng UNC bị đảo ngược 40%, chính sự đảo ngược này đã giúp đảng UNC cuối cùng có được một cuộc bầu cử suôn sẻ.

Thúc đẩy chính xác

Họ sẽ căn cứ theo phân loại của các nhóm người khác nhau, để đẩy cho bạn những quảng cáo khác nhau. Bởi vì CA đã giúp đỡ Donald John Trump đắc cử, nên nếu phân tích rằng bạn là một fan cứng của Hillary Diane Rodham Clinton, thì bạn không cần phải làm gì cả, nhưng bạn có thể thực hiện một số thúc đẩy tùy theo tính cách của mình. Nếu tính cách của bạn dễ bị lo lắng, thì bạn sẽ thúc đẩy một số quảng cáo nhằm mục đích báo động. Ví dụ, nếu bạn không bỏ phiếu cho Donald John Trump, điều đó sẽ dẫn đến sự sụp đổ của người Mỹ. Nếu tính cách của bạn rất hiền lành và tương đối thích đạo lý, thì bạn sẽ thúc đẩy việc tuyên truyền  sau khi Donald John Trump trúng bầu cử sẽ xây dựng một cộng đồng hài hòa và tươi đẹp cũng như cách đưa người Mỹ hướng đến một cuộc sống tốt đẹp hơn. 

Tất cả chúng ta đều biết rằng các cuộc bầu cử là để xây dựng thế lực. Ai có nhiều tiền hơn và quảng cáo chính xác hơn có thể sử dụng toàn bộ số tiền này cho vấn đề quan trọng để tối đa hóa hiệu quả. Trước thềm cuộc bầu cử tháng 10 năm 2016, trên các phương tiện truyền thông, bao gồm cả thị trường tài chính và thị trường thứ cấp, không ai nghĩ rằng Donald John Trump sẽ chiến thắng. Mọi người đều nghĩ rằng Hillary Diane Rodham Clinton sẽ trở thành nữ tổng thống đầu tiên của Mỹ. Nhưng kết quả thật bất ngờ Donald John Trump tưởng như yếu thế đã chiến thắng với lợi thế nhỏ nhoi.

Sau đó, những người bên trong Facebook tiết lộ rằng quảng cáo của Donald John Trump trên mạng xã hội tốt hơn nhiều so với Hillary Diane Rodham Clinton, và CA đã đóng góp không nhỏ vào điều này. Sự việc này đã được nhiều người bàn tán nhưng chưa có kết luận cụ thể, mãi đến năm 2018, các phương tiện truyền thông khác nhau mới tiếp tục đào sâu hơn và thông tin về nội bộ của CA mới được công khai. CA và công ty mẹ SCL bị hủy hợp đồng vào năm 2018 do không chịu được áp lực. Mức độ  chương trình của CA lớn như thế nào mà có thể ảnh hưởng đến kết quả của cuộc bầu cử Hoa Kỳ? Rất khó để có một kết luận chắc chắn về vấn đề này, thậm chí có người còn tiết lộ rằng CA đã tham gia sâu vào cuộc trưng cầu Brexit trước đó. 

Kết luận

 

Bất kể CA có làm hay không làm gì, chúng ta có thể hiểu được sức mạnh và sự đáng sợ của dữ liệu là như thế nào. Nó giống như một giọt nước dường như không là gì đối với bạn, nhưng nếu bạn đặt một chút áp lực lên mỗi giọt nước, bạn có thể thay đổi hướng của toàn bộ dòng nước. Dữ liệu cũng ảnh hưởng đến hành vi và cuộc sống của chúng ta từ bên trong, vì vậy dữ liệu lớn thực sự hiểu rõ bản thân bạn hơn bạn. Để biết thêm thông tin và kiến ​​thức về marketing, đầu tư và khởi nghiệp, hãy tìm đọc bài viết tiếp theo: Thực tế, tất cả chúng ta đều vô tình bị tẩy não! Mười phương pháp marketing và tâm lý các nhà kinh doanh thường dùng để tẩy não.

Đọc xong bài viết hướng dẫn mà bạn vẫn chưa biết làm thế nào để bắt đầu kiếm tiền online thì hãy tham gia kết bạn zalo ngay, sẽ có người giải đáp và chỉ cho bạn nhiều thông tin tài chính hơn.

Similar

Recommend