3 Tuyệt chiêu giúp bạn sáng tạo linh hoạt | Mô hình lý trí tuyệt vời.|InsHat

3 Tuyệt chiêu giúp bạn sáng tạo linh hoạt | Mô hình lý trí tuyệt vời.

1847 InsHat

Bất luận là trong công việc hay trong cuộc sống, những người có càng ít điểm mù thì càng dễ dàng thành công. Chắc hẳn bạn cũng đã từng gặp tình huống như thế này, khi bạn gặp phải một chuyện vô cùng đau đầu, bạn vò đầu bứt tóc mà tìm mãi cũng không ra nguyên nhân của vấn đề ở đâu, nhưng chỉ cần bạn hỏi ý kiến của người khác thì lại liền nhìn thấu được vấn đề đang tồn tại. Điều này cho thấy rằng, có thể bạn có thói quen nhìn vấn đề theo một hướng, bị thiếu sự linh hoạt và mô hình tâm lý tư duy đa chiều. Để giúp mọi người hiểu rõ hơn về vấn đề này, hôm nay tôi sẽ chia sẻ với mọi người một mô hình tâm lý có tên là I.F.S, được trích dẫn từ tác phẩm nổi tiếng “ Khung tư duy”(The great mental models) của tác giả Shane Parrish. Nếu như bạn biết cách dùng nó linh hoạt, bạn sẽ rất dễ dàng tìm ra ngọn nguồn của sự việc, sẽ nghĩ ra những phương án giải quyết có sáng tạo hơn, đưa ra những chiến lược tuyệt hơn, giúp cho công việc và cuộc sống của bạn được suôn sẻ hơn, thuận lợi hơn.

INVERSION - Tư duy ngược.

Tại sao bạn luôn nghĩ làm thế nào để đưa ra một quyết định tốt hơn, sao bạn không thử nghĩ theo chiều hướng khác, làm thế nào để đưa ra một quyết định kém hơn, tồi tệ hơn. Ví dụ, bạn đang đau đầu nghĩ làm sao nâng cao hiệu suất làm việc, thì sao bạn không nghĩ làm thế nào để giảm thấp hiệu suất làm việc. Vậy thì đáp án bạn nghĩ ra chắc là sẽ bao gồm chơi game thâu đêm, tám chuyện với đồng nghiệp, đi làm nghịch điện thoại, dùng phần lớn thời gian để trả lời mail, hoặc là để những việc quan trọng làm cuối cùng.

Sau đó, đem những việc này làm ngược lại, thế thì chẳng phải là phương pháp nâng cao hiệu suất làm việc rồi sao? Như đi ngủ sớm, trước 11 giờ là lên giường đi ngủ, không tám chuyện phiếm với đồng nghiệp chỉ nói chuyện công việc, đi làm chuyên tâm vào công việc, chọn một khoảng thời gian để gửi, trả lời mail, và ưu tiên làm trước những việc quan trọng. Tác giả Shane Parrish đã nói rằng: “Tránh sự ngu xuẩn còn dễ hơn là theo đuổi trí tuệ”. Cho nên khi mà bạn nghĩ không ra vấn đề gì đó, thì chỉ cần bạn nghĩ ngược lại, có khi bạn sẽ tìm được đáp án làm bạn hài lòng.

Tư duy nguyên lý đầu tiên.

Có nghĩa là, bất luận là chuyện gì chúng ta cũng nên suy nghĩ từ bản chất của nó, sau đó từ bản chất dần dần nghĩ ngược lại. Đại đa số mọi người khi gặp vấn đề gì đó, họ sẽ chỉ tìm các giải pháp hiện có, bởi vì làm như vậy là lẽ đương nhiên, và họ sẽ không bao giờ đặt ra câu hỏi về chúng, như vậy họ đã đánh mất cơ hội được sáng tạo.

Nhưng nếu như là người áp dụng tư duy nguyên lý đầu tiên, trước tiên họ sẽ phân tích xem điểm mấu chốt quan trọng để giải quyết vấn đề là gì? Sau đó mới xem xét giải pháp hiện có phù hợp với điểm mấu chốt này hay không, nếu như không có, họ sẽ tự mình nghĩ ra một cách mới. Henry Ford, được mệnh danh là vua xe hơi, từng nói: "Trước khi xe hơi được phát minh, nếu bạn hỏi người tiêu dùng họ cần loại phương tiện di chuyển nào, họ sẽ chỉ nói với bạn rằng tôi cần một con ngựa nhanh hơn." Do vậy để đáp ứng nhu cầu của người tiêu dùng, những người khác đã chạy đến trường đua ngựa, chọn những con ngựa tốt và nhân giống chúng.

Trong nhận thức của những người bình thường, phương tiện di chuyển nhanh nhất lúc bấy giờ là ngựa, cho nên họ nghĩ rằng chỉ cần nuôi dưỡng những con ngựa nhanh hơn, khoẻ hơn là phương án duy nhất. Nhưng Henry Ford lại không làm như vậy, ông đã nhìn sự việc dựa trên bản chất của nó, tại sao con người lại cần một con ngựa nhanh hơn? Đáp án là, để trong thời gian nhanh nhất có thể đến nơi cần đến, nhưng ngựa có phải là giải pháp duy nhất hay không? Không hoàn toàn như vậy, cho nên về sau ông đã chế tạo ra chiếc xe hơi đạt được tốc độ chạy nhanh tương đương.

Giả sử bạn là một nhân viên maketing, các đồng nghiệp lâu năm thường sẽ nói với bạn rằng, muốn nâng cao thành tích thì phải đi gặp nhiều khách hàng hơn, phải tham gia các buổi tiệc, liên hoan và phải tiếp rượu với họ, như vậy mới có được đơn đặt hàng của họ. Nhưng chẳng lẽ đây là cách duy nhất hay sao? Nếu nhìn từ góc độ bản chất, những hoạt động này là vun đắp tình cảm với khách hàng, tạo nên sự tin tưởng. Với nền tảng là tình cảm và tín nhiệm thì cơ hội nhận được đơn hàng ngày càng nhiều, nhưng cũng không nhất thiết phải nghe theo gợi ý của họ.

Mà làm sao để có được sự tín nhiệm của khách hàng, tôi cho rằng, để có được tình cảm và tin tưởng của khách hàng cho mình thì cái căn bản là sự đồng cảm, cho nên chúng ta phải luôn quan sát nhu cầu của đối phương, đứng trên góc độ của đối phương để nhìn nhận vấn đề, phát hiện cái mà đối phương đang lo lắng quan tâm là gì? Cái mà họ muốn giải quyết nhất là gì? Sau đó đưa ra sản phẩm thích hợp nhất cho họ, như vậy đối phương sẽ cảm nhận được thành ý của bạn, hiệu quả công việc tự nhiên sẽ được nâng cao.

Ngoài ra, khi lựa chọn ngành nghề, nhiều người thường có tâm lý phân vân không biết mình phù hợp với ngành nghề gì? Lúc này, bạn cũng có thể sử dụng tư duy nguyên lý đầu tiên để tự hỏi bản thân, trong quá khứ, bạn đã quan tâm đến điều gì? Hay loại ngành gì, nghề nghiệp gì phù hợp với quan điểm giá trị của bạn và có ý nghĩa đặc biệt đối với bạn.

 Ví dụ, nếu bạn thích vẽ từ khi còn nhỏ và thường tham gia các cuộc thi vẽ, và cảm thấy rằng việc sáng tạo có thể mang lại cho bạn hạnh phúc, rất có ý nghĩa với cá nhân bạn, thì bạn có thể phát triển sự nghiệp của mình theo hướng này, chẳng hạn như trở thành một nghệ sĩ xăm hình, giáo viên mỹ thuật, nghệ sĩ đường phố, bán các sản phẩm văn hóa và sáng tạo, hoặc bán đấu giá các bức tranh của chính bạn trên NFT v.v. Tóm lại, trước khi đi vào con đường chọn nghề nghiệp, trước tiên bạn hãy xác nhận sở thích và giá trị của bạn là gì? Hãy nhìn lại lần nữa, trên thị trường có những loại lựa chọn nào? Nếu trên thị trường không cung cấp thì tự mình có thể tạo nên một ngành nghề. Nói một cách đơn giản, để đến được đích, bạn không cần phải bắt đầu với những giải pháp hiện có. Sử dụng tư duy nguyên lý đầu tiên và tư duy từ bản chất, bạn có thể có được một phương pháp hiệu quả hơn.

Tư duy bậc hai.

Khi bạn đưa ra quyết định, nếu như thiếu đi tư duy bậc hai, có lúc bạn sẽ nhận lại một kết quả không mong muốn. Hay nói cách khác, tâm thì tốt mà việc làm ra lại xấu. Tômuốn chia sẻ cho các bạn một câu chuyện lịch sử thú vị. Vào năm 1859, có một người Anh tên là Thomas Austin đã thả 20 con thỏ vào châu Úc, mục đích của anh ta là có thể vui vẻ thoải mái săn bắt những con thỏ này, nhưng không ngờ rằng nó lại gây ra cuộc thảm hoạ loài vật chưa từng có. Ở Úc lúc đó không có thỏ nên không có thiên địch, mà khả năng sinh sản của thỏ rất mạnh, có thể đẻ hơn 5 con một lúc nên hơn 20 con thỏ này sau khi đến Australia phì nhiêu thì sinh sản rầm rộ. Đến năm 1926, số lượng thỏ ở Úc đã lên tới 10 tỷ con, con số này khủng khiếp đến mức nào. Chúng ta phải biết rằng dân số toàn cầu hiện nay chỉ có hơn 7 tỷ người. Đội quân thỏ này đã mang lại thiệt hại nặng nề cho nước Úc vì chúng đã ăn một lượng lớn đồng cỏ và cướp đi thức ăn của các loài vật nuôi. Ngoài ra, chúng còn phá hoại mùa màng, cây cối, đào hố ở khắp nơi, gây xói mòn đất, bạc màu đất, thậm chí cướp thức ăn và hang của chuột túi, chuột Bandicoot và các động vật khác.

Có ai ngờ rằng, một loài động vật hiền lành dễ thương như vậy lại ảnh hưởng nghiêm trọng đến việc chăn nuôi và phá hủy cân bằng sinh thái? Nếu không kiểm soát được số lượng thỏ, cứ như vậy thì Úc nhất định sẽ bị đội quân hùng hậu này chiếm đóng, vì vậy người dân địa phương bắt đầu phản công. Nhưng thử nhiều phương pháp đều không có kết quả, một trong số đó là đưa cáo làm thiên địch của thỏ. Nhưng không ngờ rằng điều này có thể làm phát sinh thảm họa loài khác, và kết quả là phản tác dụng. Cáo chẳng những không giúp ăn thịt thỏ mà chúng lại thích ăn thú có túi dễ bị ức hiếp hơn ở địa phương. Cuối cùng cũng dẫn đến tình trạng đâu đâu cũng là cáo, đúng là làn sóng này chưa lắng xuống, một làn sóng khác đã trỗi dậy, cho nên đây chính là kết quả của việc thiếu tư duy bậc hai.

Sau đó, Úc đã đưa ra virus myxoma, sử dụng các phương pháp kiểm soát sinh học, và cuối cùng đã loại bỏ khoảng 90% số thỏ trong một lần tiêu diệt vào năm 1952, mới kiểm soát được số lượng thỏ, và chấm dứt cuộc chiến người với thỏ gần 100 năm. Trách nhiệm này đáng lẽ ra phải thuộc về Thomas, bởi nếu anh ta không có hành động“tâm thì tốt mà việc làm ra lại xấu” thì nước Úc đã không xảy ra một cuộc khủng hoảng sinh thái như vậy.

Hoặc một ví dụ khác, có rất nhiều phụ huynh không chịu được sự ồn ào của trẻ nhỏ, cho nên họ không muốn chơi cùng con, cho bọn nhỏ nghịch điện thoại. Tuy là điều này có thể lập tức làm chúng yên tĩnh, nhưng họ đã bỏ qua hậu quả tiêu cực là sẽ làm thị lực của trẻ nhỏ bị giảm, trẻ sẽ không thích giao tiếp, đắm chìm trong 3C…. Cho nên trước khi đưa ra một quyết định, chúng ta nên nhìn xa trông rộng hơn một chút, cân nhắc kỹ hơn một chút.

Bạn có thể thử hỏi bản thân những câu hỏi sau:

1. Tôi có nghĩ quá tốt đẹp về tương lai không? Có rủi ro gì tiềm ẩn mà tôi không nhận thấy không?

2. Sự kỳ vọng của tôi và những người khác có sai khác quá không? Nếu tôi là người khác tôi sẽ nghĩ gì về kết quả này?

3. Tôi đã làm nghiên cứu đầy đủ chưa? Tôi có rơi vào suy nghĩ thiên lệch về vấn đề gì không?

Xác nhận thiên lệch là chỉ tìm kiếm một cách có chọn lọc những thông tin có lợi hoặc bản thân thích, loại trừ những thông tin mâu thuẫn hoặc trái ý mình. Sau khi hỏi ba câu hỏi này, bạn có thể tránh được những kết quả không mong muốn.

Kết luận.

Bài chia sẻ ngày hôm nay về việc giúp não bộ của bạn tư duy linh hoạt hơn đến đây là kết thúc, cuối cùng chúng ta cùng tổng hợp và đánh giá lại nhé.

Đầu tiên mô hình tâm lý của I.F.S lần lượt là:

Tư duy ngược lại (Inversion).

 Suy nghĩ theo một hướng khác, suy nghĩ về cách đưa ra quyết định tồi tệ hơn, và sau đó làm ngược lại. 

 Tư duy nguyên lý đầu tiên (First Principle Thinking)

 Suy nghĩ ngọn nguồn của vấn đề từ bản chất thì chúng ta mới có thể đưa ra các giải pháp sáng tạo hơn.

 Tư duy bậc hai (Second-Order Thinking)

Mọi việc đều phải nhìn xa trông rộng để tránh “ tâm thì tốt mà việc làm ra lại xấu”.

Nói chung lại, nếu một người chỉ tư duy theo một hướng thì sẽ chỉ có một kết quả duy nhất, muốn đạt được những thành tựu khác nhau trong công việc hay cuộc sống, thì bạn và tôi cần phải trau dồi và phát triển nhiều hơn các phương thức tư duy. Và I.F.S là một công cụ khá tốt, chỉ cần bạn tận dụng tốt nó, bạn có thể đưa ra các giải pháp tốt hơn khi đưa ra quyết định. Cảm ơn bạn đã đọc và tôi hy vọng bài viết hôm nay có thể truyền cảm hứng cho bạn.

Đọc xong bài viết hướng dẫn mà bạn vẫn chưa biết làm thế nào để bắt đầu kiếm tiền online thì hãy tham gia kết bạn zalo ngay, sẽ có người giải đáp và chỉ cho bạn nhiều thông tin tài chính hơn.

Similar

Recommend