Thế hệ thất nghiệp: Nền kinh tế Gig là mô hình nô lệ hay mô hình kiếm tiền để tăng thu nhập? I Gig Economy|InsHat

Thế hệ thất nghiệp: Nền kinh tế Gig là mô hình nô lệ hay mô hình kiếm tiền để tăng thu nhập? I Gig Economy

2682 InsHat

Nền kinh tế Gig (GIG Economy)

Bạn cũng là người làm thuê khốn khổ? Sau khi tốt nghiệp đại học, bạn chỉ có thể làm nhân viên chăm sóc khách hàng ở một công ty nổi tiếng, lặp đi lặp lại công việc nhàm chán ngày này qua ngày khác. Trong thời đại của đa dạng hoá ngành nghề, mọi người đều khao khát sự tự do trong các công việc. Uber có vẻ tốt, nhưng ngay sau khi bạn mở ứng dụng, bạn sẽ mất quyền thực sự từ chối tiếp nhận nhiệm vụ. Cơ chế của Uber chỉ biến mọi người thành một con quay quay nhanh hơn mà thôi.

Quầng sáng của Amazon rất sáng và chói, nhưng nếu bạn là một người kén chọn, bạn gần như tương đương với một công nhân bị bỏ tù. Việc kiểm tra an ninh nghiêm ngặt và các quy định khấu trừ lương chỉ có thể được chấp nhận bởi những người lao động nhập cư. Chăm sóc khách hàng tại nhà (việc làm online) đang là vị trí tuyển dụng được tìm kiếm nhiều nhất trong tương lai, trên thực tế sau khi thực sự bước chân vào ngành này, tôi mới nhận ra rằng đó là một công việc có mức lương thấp, tính theo từng giây và phải lao tâm khổ tứ để hoàn thành nó. Thế giới này chưa bao giờ là những gì chúng ta có thể nhìn thấy trên bề nổi. Và sự bất lực, bị bóc lột ở đằng sau của khung cảnh đó đã được hình thành như thế nào? 

Nền kinh tế GIG là một trong những sự kết hợp quan trọng của nền kinh tế chia sẻ, và nó là một kiểu phân bổ nguồn nhân lực mới. Mô hình này cho phép tất cả mọi người đều có nhiều cơ hội kiếm tiền hơn, ngoại trừ việc làm tài xế Uber, nếu bạn có một số “siêu năng lực” thì sẽ càng được hấp dẫn hơn. Ví dụ, nếu bạn có kỹ năng viết lách rất tốt, bạn có thể giúp người khác viết hồ sơ xin việc LinkedIn trên Upwork hoặc giúp đỡ những người có nhu cầu trên Tinder, giống như có những trang web trả phí đặc biệt được thiết kế riêng để viết bài quảng cáo và các góc ảnh hiệu quả để thu hút các cô gái cho các chàng trai.

Khi nói về nền kinh tế GIG (GIG Economy) hay nền kinh tế chia sẻ, mọi người thường nghĩ đến Uber, Foodpanda, Fiver, AirBnb, Grab, YouTube, Udemy. Liệu một mô hình hoạt động không có ông chủ như thế này có phải là mô hình kiếm tiền tốt hơn không?

Mô hình nền kinh tế lao động tạm thời không phải là một điều mới mẻ, trong thời đại trước Uber, chúng ta đã đề cập đến GIG Economy dung để chỉ những người lao động tự do. Ví dụ như công việc bán thời gian trong nhà hàng, nhân viên thiết kế làm việc tại nhà, diễn viên làm thêm không có hợp đồng, thợ chụp ảnh book theo lịch v...v… Hầu hết mọi người đều cho rằng loại công việc này không được đảm bảo bởi công ty và thu nhập không ổn định, nhưng những gì chúng ta đang thảo luận hôm nay là mô hình mới của nền kinh tế lao động tạm thời.

Bởi vì nền tảng công nghệ làm cho nó có hệ thống hơn và nhiều người sẵn sàng sử dụng nền tảng này cho công việc và dịch vụ hơn, chúng ta gọi nó là Gigger. Nền kinh tế Gig (GIG Economy) hiện nay cũng đã thu hút nhiều ngành công nghiệp khác nhau tham gia, chẳng hạn như Grab của Đông Nam Á, LALAMOVE của Hồng Kông, Fiverr của Israel, Uber của Mỹ, Upwork, kể cả YouTube cũng là một trong những Gigger. Rất nhiều người dùng YouTube tự sáng tạo nội dung và nghề nghiệp để kiếm thu nhập. Ngoài những nghề kể trên, còn có nhiều nghề khác như luật sư, kỹ sư, cố vấn khởi nghiệp, chẳng hạn như Clarity.FM, bạn có thể nhờ chuyên gia tư vấn nổi tiếng đưa ra cho bạn những lời khuyên để bắt đầu công việc kinh doanh của bạn. Tại sao mô hình này ngày càng trở nên phổ biến và gắn bó mật thiết với bạn? Thời gian đầu, nhiều người không chấp nhận mô hình này và cảm thấy lợi ích của việc làm nhân viên chính thức là cần thiết.

Sau đại dịch thế kỷ, mọi người đều trải qua cảm giác không thể ra ngoài và phải làm việc ở nhà, và do đó quen với việc làm việc từ xa. Và doanh số của mô hình kinh doanh GIG cũng đã tăng lên nhanh chóng, thúc đẩy chúng ta phát triển kỷ nguyên GIG Economy trong vài năm tới. Trên thực tế, sau khi thử chế độ này, nhiều người đã không thể thoát ra được, họ bắt đầu cảm thấy rằng phương pháp này không chỉ không có gánh nặng mà còn rất dễ sử dụng. Ở Mỹ, 30% những người làm việc bán thời gian hoặc toàn thời gian đã là một phần của mô hình kinh tế GIG, và có báo cáo rằng 40% việc làm toàn cầu vào năm 2020 sẽ theo mô hình Kinh tế GIG, và 75% người dân của Vương quốc Anh cho rằng mô hình này rất tốt.

Tại sao Gigger sẵn sàng tham gia các nền tảng trên?

Gigger có thể làm việc ở bất cứ đâu và phục vụ khách hàng ở bất kỳ đâu

Chỉ cần bạn nhận được đơn đặt hàng trên nền tảng, bạn có thể bắt đầu làm việc, điều này cũng giúp nền tảng dễ dàng tuyển dụng khách hàng của nền tảng dịch vụ Gigger từ nhiều nơi khác nhau.

Có phí cụ thể cho từng nhiệm vụ, công việc khác nhau

Thiết lập mức phí thỏa đáng dựa trên kinh nghiệm làm việc cá nhân.

Hệ thống tính phí và đánh giá công bằng mà cả ba bên đều tin tưởng

Lấy nền tảng Fiverr làm ví dụ, chúng ta có thể thuê Gigger trên nền tảng này để giúp chúng ta phát triển trang web, thiết kế logo, chụp ảnh, hình ảnh PS hoặc các dịch vụ khác nhau. Công ty này đã được niêm yết trên thị trường Mỹ và là một trong những nền tảng làm việc thành công của Gigger toàn cầu. Lúc đầu làm nhiệm vụ trên mỗi nền tảng chỉ tính phí 110.000VND, nhưng hiện tại mức giá đã có thể tự do thiết lập, nếu bạn có lợi thế riêng và có thể phát triển, bạn có thể đăng ký trở thành Gigger trên nền tảng này để nhận việc.

Ví dụ: nếu bạn mở một cửa hàng cà phê ngày hôm nay và muốn thiết kế tổng thể mang phong cách Âu Mỹ hơn, thì bạn có thể tìm một nhà thiết kế người Anh trên nền tảng Fiverr để đưa ra thiết kế theo phong cách bạn muốn. Nếu bạn muốn lồng tiếng cho quảng cáo của riêng mình, bạn cũng có thể tìm thấy người lồng tiếng có giọng khoẻ và thuyết phục trên nền tảng này. Bạn thậm chí có thể tìm thấy các kỹ sư từ Ấn Độ, kế toán từ Singapore và các nhà thiết kế web từ Việt Nam trên nền tảng này. Miễn là bạn thấy mức phí hợp lý, bạn có thể tuyển dụng và sẽ không có những giới hạn về khu vực. Vì sự tự do về thời gian, mọi người có thể làm việc bán thời gian hoặc chỉ chọn làm công việc mà mình quan tâm hơn.

Những lo lắng tiềm ẩn của nền kinh tế Gig

Xem ra mô hình trông rất công nghệ và hoạt động tự do này có vẻ như rất hấp dẫn với mọi người đúng không? Một số người cho rằng đây là mô hình nô lệ mới, họ cho rằng chính phủ và các ông chủ mới là những người hưởng lợi lớn nhất. GIG Economy lần này chắc chắn là một tin vui cho các ông chủ, vì trong thời đại ngày nay, đặc biệt là ở các nước Âu Mỹ, quyền lợi của nhân viên có nhiều hơn ông chủ, chẳng hạn như được hưởng lương nghỉ phép năm, lương tối thiểu, bảo hiểm y tế, nghỉ thai sản cho nhân viên, đặc biệt là sau thời kỳ dịch bệnh nhiều ông chủ còn cảm thấy dòng tiền hoạt động không tốt và ông chủ muốn thuê ngoài hầu hết các công việc như kế toán, thiết kế, nhân sự,… hoặc thuê Gigger.

Hoạt động kiểu này khiến ông chủ kiếm rất nhiều tiền, và ông ta có thể thay đổi nhân sự bất cứ lúc nào, ông ta cũng không cần phải xem xét quá nhiều luật bảo vệ nhân viên. Chính phủ nhiều nước cũng phải chịu áp lực rất lớn. Nhân viên đòi lương hưu, trợ cấp quốc gia, các ngày nghỉ lễ theo quy định của quốc gia. Một số người thậm chí còn yêu cầu chính phủ chi trả trợ cấp thất nghiệp. Do đó, nhiều nhiệm vụ của chính phủ bắt đầu được giao cho Gigger để tiết kiệm chi phí của đất nước. Mô hình nền kinh tế công việc tạm thời đang là liều thuốc chữa bách bệnh cho chính phủ, ngoài việc không cần lo lắng về việc không yêu cầu ông chủ trả lương tối thiểu cho nhân viên, mô hình này dường như cũng giải quyết được vấn đề tỷ lệ thất nghiệp và bảo toàn tỷ lệ chấp thuận của các chính trị gia. Nhưng liệu nó có thực sự giải quyết được vấn đề cơ bản? Mặc dù mô hình này có vẻ như là đôi bên cùng có lợi, nhưng chẳng khác nào Uber yêu cầu chi phí sửa xe sẽ do tài xế chịu trách nhiệm, và chỉ thanh toán lương khi có công việc, hơn thế nền tảng này còn tính phí 20-30% hoa hồng.

Sau khi nhìn thấy rất nhiều ưu điểm và nhược điểm của nền tảng, bạn có thể phân tích xem mình có nên tham gia GIG Economy để tăng thu nhập hay không. Làm thế nào để tham gia vòng kết nối GIG Economy? Hãy tham khảo 3 gợi ý sau:

Bắt đầu quan sát nhu cầu thị trường và các khoản phí từ các khía cạnh bạn quan tâm

Bạn không nhất thiết phải từ bỏ công việc hiện tại của mình. Ví dụ: nếu bạn muốn dạy guitar, bạn có thể tìm một số nền tảng như Udemy để xem xét các quy định và đánh giá mức độ phù hợp của mình. Udemy là một trang web giáo dục trực tuyến mở, không giống như các nền tảng khác, Udemy không chỉ mở các khóa học đa dạng mà còn mở ra cơ hội giảng dạy cho bạn.

Bắt đầu tìm kiếm thêm thông tin liên quan

Bạn phải dành chút thời gian quay video và tải video lên, lúc đầu có thể dạy miễn phí, khi đã có kinh nghiệm thì nâng cấp dần và tính phí.

Học tập suốt đời

Dù có thể tự sắp xếp thời gian cho công việc nhưng Gigger không thể bỏ qua việc học thêm những kỹ năng mới để cải thiện bản thân. Cải thiện kỹ năng của bạn có thể giúp khách hàng của bạn nhận được giá trị cao hơn từ đó làm tăng thu nhập của họ.

Nền kinh tế nền tảng rõ ràng đã làm thay đổi mô hình làm việc toàn cầu. Một công việc lặt vặt được trả lương ở vùng nông thôn Mỹ có thể có nhiều điểm tương đồng hơn với những công việc lặt vặt được trả lương cao ở Ấn Độ hoặc Nigeria. Bất bình đẳng cũng trở nên toàn cầu hóa.

“Mọi người đều đã từng sử dụng hệ thống đánh giá, nhưng chúng ta không biết làm thế nào để trở thành một nhà tuyển dụng tốt”

Sự tiện lợi của khoa học và công nghệ khiến chúng ta thường nghĩ rằng chúng ta đang tiếp xúc với những cỗ máy vô tri khi thao tác và đặt hàng trên các ứng dụng mà quên mất rằng những người hỗ trợ toàn bộ cuộc sống tiện lợi chính là những người lao động ẩn mình sau nền tảng và làm việc chăm chỉ. “Giao hàng nhanh chóng” chính là hình thức dựa trên sự liều lĩnh của chính những người lao động mạo hiểm chạy đua với thời gian để đổi lấy nó.

Trong thời đại toàn cầu hóa, loại hình công việc hoàn toàn khác trước đây, trọng tâm của nền kinh tế chủ yếu là quan tâm người tiêu dùng hơn là người lao động, rõ ràng không gian sống của người lao động ngày càng bị thu hẹp. Chúng ta cần phải định nghĩa lại khái niệm công việc, suy nghĩ xem công việc nào đáng được ghi nhận và tôn trọng, và chúng ta cũng cần suy nghĩ xem nên đối xử với nhau như thế nào trong khi cuộc sống của chúng ta ngày càng phụ thuộc nhiều hơn vào sự phục vụ của nhau. 

 

Nếu bạn muốn tìm hiểu thêm các kiến thức về kinh tế, tinh thần kinh doanh hay đầu tư, vui lòng tìm đọc bài viết tiếp theo: “Lab Rats: How Silicon Valley Made Work Miserable for the Rest of Us”: Họ có thể bị sa thải bất cứ lúc nào. Văn hóa doanh nghiệp của Netflix có vấn đề gì?

Đọc xong bài viết hướng dẫn mà bạn vẫn chưa biết làm thế nào để bắt đầu kiếm tiền online thì hãy tham gia kết bạn zalo ngay, sẽ có người giải đáp và chỉ cho bạn nhiều thông tin tài chính hơn.

Similar

Recommend