DAO là gì? Một thử nghiệm tuyệt vời về tổ chức của con người.|InsHat

DAO là gì? Một thử nghiệm tuyệt vời về tổ chức của con người.

2886 InsHat

Có một thuật ngữ trong vòng tròn tiền mã hóa được gọi là “FOMO”, đó là Fear Of Missing Out, có nghĩa là sợ bỏ lỡ cơ hội. Bởi vì sự phát triển nhanh chóng của toàn bộ ngành, nhiều tân sinh viên sẽ cảm thấy rất sợ hãi, sợ rằng mình sẽ bỏ lỡ. Mặc dù tôi đã tiếp xúc với vòng tròn tiền tệ sớm hơn mọi người, nhưng bản thân tôi cũng phải nói rằng có rất nhiều thứ tôi không hiểu, và cũng là vừa tham gia vừa tìm hiểu, và sau đó bạn sẽ thấy rằng những điều bạn không hiểu trước đây, chỉ cần nó là thứ đồ tốt, một ngày nào đó, nó sẽ xuất hiện trước mặt bạn thêm một lần nữa, và đến lúc đó nó sẽ khiến bạn hiểu ra nhiều điều. 

Hôm nay tôi muốn chia sẻ với các bạn về DAO, một tổ chức tự trị phi tập trung. Nội dung chính của cuốn sách mới “CRYPTOCURRENCY: How Digital Money Could Transform Finance” mà tôi đọc gần đây. Nếu bạn quan tâm đến tiền điện tử, tôi khuyên bạn nên tìm đọc cuốn sách này. Trên thực tế, cuốn sách chủ yếu nói về lịch sử của rất nhiều loại tiền điện tử, nếu bạn cứ lật nó mà không ghi nhớ gì thì nó cũng sẽ trôi qua mà thôi. Nhưng dạo này trong đầu tôi cứ nghĩ về DAO, đó rốt cuộc là gì? Sau đó, đột nhiên tôi nhìn thấy một câu chuyện liên quan trong cuốn sách. Anh ấy không nói cụ thể về DAO, nhưng anh ấy đã giải quyết những nghi ngờ của tôi.

Hợp đồng thông minh.

Để giải thích DAO là gì, trước tiên bạn phải bắt đầu tìm hiểu về hợp đồng thông minh. Thông qua hợp đồng thông minh, khi một khoản thanh toán được thực hiện hoặc bất kỳ thông tin nào được nhập vào tài khoản hợp đồng trong Ethereum, nó sẽ tự động kích hoạt thực hiện cú pháp theo một chương trình nhất định. Ví dụ: khi một điều kiện nhất định được đáp ứng, một mã thông báo nhất định sẽ tự động được phát hành cho bên thanh toán Ethereum. Hoặc anh ta có thể đóng vai trò là người giám sát của cả người mua và người bán, giữ Ethereum một cách an toàn cho đến khi người thanh toán nhận hàng và đồng ý gửi tiền cho người nhận tiền. Trên thực tế, cả Yahoo đấu giá hay Shopee đều có các chức năng tương tự nhau, nhưng chúng dựa trên việc thực hiện thủ công, trong khi các hợp đồng thông minh được thực hiện tự động. Hoặc, hợp đồng có thể nhận các báo cáo thời tiết từ dữ liệu bên ngoài (còn được gọi là “oracles”- hệ thống quản lý cơ sở dữ liệu quan hệ) và trả phí bảo hiểm cho những người nông dân có thể bị thiệt hại do nắng nóng khắc nghiệt hoặc mưa lớn. Theo cách nói của Ethereum, lợi thế của hợp đồng thông minh là chúng không chỉ có thể thực hiện các hoạt động phức tạp hơn mà còn tạo ra mức độ tin cậy mà các thỏa thuận thủ công không thể đạt được. Trên thực tế, con người khó có thể vô tư trong các phán đoán của mình, nhưng đối với các thuật toán, điều này chỉ là những vấn đề thông thường. Các hợp đồng thông minh có thể tự thực hiện mà “không cầnn đặt niềm tin vào ai” vì mọi người đều có thể thấy các hợp đồng này trên blockchain và chúng sẽ được thực hiện theo các quy tắc đã thỏa thuận và sẽ không có bất ngờ nào xảy ra.

DAO.

Nếu bạn kết hợp nhiều hợp đồng thông minh với các chức năng khác nhau để tạo ra một doanh nghiệp, thì bạn sẽ có được một tổ chức tự trị phi tập trung (DAO). Nếu bạn so sánh hợp đồng thông minh với một máy bán hàng tự động, nơi bạn có thể lấy một tách cà phê bằng cách bỏ một đồng xu vào, thì DAO chính là công ty sở hữu máy bán hàng tự động này và bổ sung hạt cà phê cho nó và số tiền thu được sẽ được tái đầu tư vào thiết bị.

Trong “Sách trắng”, Vitalik Buterin định nghĩa DAO là “phần mở rộng hợp lý (Logical extension)” của công nghệ của hợp đồng thông minh. DAO là giai đoạn cuối cùng của Ethereum và là công cụ chính để thực hiện các mục tiêu phi trung gian hóa và phi tập trung hóa.

Vitalik Buterin từng nói: “Khái niệm công ty là gì? Nó chẳng phải là một nhóm người làm việc cùng nhau theo một bộ quy tắc cụ thể hay sao? Tuy nhiên, một câu hỏi rất quan trọng được đặt ra ở đây: Chúng ta có thực sự cần đến con người?” Khi yếu tố tự động hoá tấn công, công nhân cổ cồn xanh (công nhân lao động chân tay), thợ dệt, thợ thủ công và nhà điều hành nhà máy là những người bị ảnh hưởng nhiều nhất. Lý do rất đơn giản, công ty thực chất là tư bản, cộng với lời tuyên bố sứ mệnh: “Tôi là nhà sản xuất ô tô”, “Tôi chịu trách nhiệm giao đồ ăn”, “Tôi hỗ trợ khách hàng đầu tư cổ phiếu” v...v…Khi chúng ta coi tiền điện tử là vốn, điều mà Vitalik Buterin muốn hỏi là: “Liệu máy tính có thể được sử dụng để ‘viết các tuyên bố sứ mệnh như mã lập trình’, để bất kỳ ai có lý tưởng và kỹ năng viết mã đều có thể sử dụng nó?” Điều này có thể khả thi. Các hợp đồng thông minh có thể được sắp xếp để thực hiện các chức năng chính của công ty, chẳng hạn như bán dịch vụ và công cụ để trả lương cho nhân viên. Dù sao, mọi thứ đều được lưu trữ trên blockchain, vì vậy không cần máy chủ nơi được cài đặt phần mềm và tổ chức cũng sẽ không bị phá hủy vì mã của công ty sẽ luôn nằm trong hồ sơ phân quyền. Phương thức hoạt động này rất giống với một trò chơi nhập vai trực tuyến “World of Warcraft”, có thể chạy vĩnh viễn mà không cần dựa vào bất kỳ nhân vật cốt lõi nào.

Ngoài ra, một lợi thế lớn của DAO là có thể giải quyết vấn đề nổi tiếng mà ai cũng biết về “ủy thác- đại lý”. Nghĩa là, cổ đông ủy thác quyền quản lý công ty cho tổng giám đốc công ty, hy vọng tạo ra lợi ích tối đa cho cổ đông. Tuy nhiên, tổng giám đốc của công ty có thể bí mật lấp đầy túi của mình và lừa gạt công ty. Một công ty phi tập trung có thể trở thành một đơn vị không bị ảnh hưởng bởi tham nhũng, và đây là điều không tưởng trong một hệ thống do con người kiểm soát, tất nhiên không nên xem nhẹ mọi thứ để tránh những sai sót khác. Ví dụ: Một DAO có quyền độc quyền về tài nguyên thiên nhiên (chẳng hạn như tài nguyên nước) có thể được thiết kế như một tổ chức không làm tăng giá.

Tuy nhiên, trên quan điểm lý thuyết, Vitalik Buterin không loại trừ hoàn toàn vai trò của con người. Các công ty vẫn cần thuê người để thực hiện nhiều công việc mang tính sáng tạo hơn. Quan trọng hơn, nếu phát hiện mã số có vấn đề, công ty sẽ vẫn cần một người để duy trì phần mềm DAO tại chỗ.

Dự án DAO đầu tiên

Dự án DAO đầu tiên được gọi đơn giản là The DAO. Ý tưởng thiết kế của The DAO là một quỹ đầu tư mạo hiểm không có nhà lãnh đạo, không có nhân viên và không quốc tịch với mục đích đầu tư Ethereum vào các công ty khởi nghiệp công nghệ. Trong sách trắng của công ty đầu tư mạo hiểm tưởng tượng này, thiết lập quy tắc không quản lý. Công ty sẽ tự động đầu tư Ethereum vào công ty được lựa chọn bởi những người nắm giữ nhiều mã thông báo nhất (ERC20), và điều này có nghĩa là họ thực sự là các cổ đông. Nếu có bất kỳ lợi nhuận nào, nó sẽ được phân phối cho những người nắm giữ mã thông báo này. Sau khi ra mắt dự án của The DAO, nó đã nhận được rất nhiều phản hồi, đã thu hút gần 20.000 người mua trong một tháng và huy động được 12 triệu Ethereum. Giá trị vào thời điểm đó là hơn 150 triệu đô la Mỹ, trở thành hoạt động huy động vốn cộng đồng lớn nhất trong lịch sử. Còn đối tượng đầu tư hóa ra là một công ty được điều hành bởi một ngôn ngữ lập trình. Ở một mức độ nhất định, The DAO đã thành công rực rỡ. 

Tuy nhiên, hai tuần sau, các hacker đã lợi dụng các sơ hở trong mã của Ethereum và The DAO để đánh cắp 3,6 triệu Ether, và sau đó các hacker khác nhau lại tiếp tục xâm nhập. Nhờ việc lắp đặt thiết bị an toàn tự động, nên số tiền bị đánh cắp sẽ không bị lấy đi. Tuy nhiên, hàng loạt các biện pháp xử lý của Ethereum cũng khiến The DAO bị đặt dấu chấm hỏi và cuối cùng là sụp đổ.

Trên thực tế, mặc dù The DAO là người đầu tiên sử dụng tên DAO, nhưng thực chất, theo định nghĩa, Bitcoin mới chính là DAO sớm nhất. Mạng lưới Bitcoin cho phép mọi người tham gia để đạt được sự phi tập trung hóa. Hệ thống tự động hoạt động theo các quy tắc đặt trước để hoàn thành giao dịch. Mạng lưới được điều phối thông qua cơ chế đồng thuận bằng chứng công việc (PoW), để những người tham gia có thể đạt được sự đồng thuận và  Bitcoin được coi như một động lực kinh tế.

Defi+NFT+DAO

Vào tháng 6 năm 2020, việc khai thác tính thanh khoản phức hợp được đưa ra bởi dịch vụ cho vay tài chính phi tập trung DeFi đã làm bùng nổ thị trường. Sau đó, Uniswap và Sushiswap lần lượt gia nhập thị trường. Cơ chế khai thác thanh khoản phức hợp bản thân nó là một dạng DAO. Sau khi phức hợp, các dự án DeFi khác nhau phát hành mã thông báo quản trị hoặc cấp quyền quản trị cho các mã thông báo gốc của dự án. Việc phân phối mã thông báo quản trị cấp quyền quản lý dự án cho những người tham gia ở một mức độ nhất định, làm suy yếu quyền kiểm soát của nhóm phát triển cốt lõi đối với mạng lưới. Những người tham gia có quyền quản lý dự án bằng cách nắm giữ mã thông báo hoặc chấp nhận ủy thác, và căn cứ theo các dự án khác nhau, các quy tắc thực thi quyền hạn của mỗi mã thông báo quản trị là khác nhau. Tuy nhiên, mô hình mã thông báo quản trị chỉ là một bước tiến tới DAO lý tưởng. So với mô hình được quản lý bởi một nền tảng cụ thể, nó đã tăng mức độ phân quyền, nhưng vẫn còn nhiều tranh cãi. Ví dụ: các thành viên cốt lõi trong nhóm của một số dự án vẫn nắm giữ một số lượng lớn mã thông báo quản trị, dẫn đến khái niệm không có đẳng cấp chỉ tồn tại trên danh nghĩa.

Một thử nghiệm thú vị khác đó là PleasrDAO đã lấy ảnh gốc của Doge NFT vào tháng 6 năm nay với giá 1.696 ETH (giá thị trường vào thời điểm đó là khoảng 4 triệu đô la Mỹ), và sau đó phân mảnh NFT trên Fractional (phân số). Sau đó, PleasrDAO đã đấu giá 20% mã thông báo phân mảnh DOG trên nền tảng bán mã thông báo MISO của SushiSwap (sàn giao dịch điện tử không tập trung được xây dựng dựa trên chuỗi khối Ethereum). Phiên đấu giá này đã thu được tổng cộng 11.942 WETH (tương đương 45 triệu đô la Mỹ). Có thể thấy rằng trò chơi Lego này không còn giới hạn bởi DeFi nữa rồi. Sự kết hợp hiện tại của DAO và DeFi tập trung vào việc quản lý cộng đồng DeFi, và PleasrDAO giới thiệu các yếu tố NFT và có thể phát triển thêm nhiều trò chơi khác. Ví dụ: có thể giải quyết vấn đề đánh giá NFT thông qua DAO và tính giá trị hợp lý của NFT bằng cách bỏ phiếu của nhóm thẩm định và nhóm pháp lý, để tạo điều kiện thuận lợi cho việc định giá thế chấp NFT trong DeFi.

Kết luận

 

Hôm nay, tôi đã giúp bạn khôi phục sự phát triển và các khái niệm cơ bản của DAO với một số ví dụ lịch sử được đề cập trong cuốn sách “CRYPTOCURRENCY”. Sự bùng nổ của DeFi và sự rục rịch của lĩnh vực NFT đã mang lại nhiều khả năng cho sự phát triển hơn nữa của DAO. Chúng ta thực sự có thể đang trải qua cuộc cách mạng tổ chức lớn nhất kể từ khi nhân loại tạo ra khái niệm “Công ty TNHH Cổ phần” vào thế kỷ 17. Những người mới làm quen có thể dễ dàng tìm hiểu đầu tư DeFi để thấy điều này thông qua bài viết: 2 phương pháp để người mới đầu tư vào DeFi? 12% lãi suất thu nhập thụ động! 

Đọc xong bài viết hướng dẫn mà bạn vẫn chưa biết làm thế nào để bắt đầu kiếm tiền online thì hãy tham gia kết bạn zalo ngay, sẽ có người giải đáp và chỉ cho bạn nhiều thông tin tài chính hơn.

Similar

Recommend